Κάτω από τον αττικό ουρανό,
παρουσία τετρακοσίων καλεσμένων, παρουσιάστηκε στο Αίθριο της Στοάς του
Βιβλίου το μυθιστόρημα της ομογενούς συγγραφέα-δημοσιογράφου Ιουστίνης
Φραγκούλη-Αργύρη«Πετάει, πετάει το σύννεφο», που από τον πρώτο μήνα της
κυκλοφορίας του πέρασε κιόλας στη δεύτερη έκδοση.
Το βιβλίο παρουσίασαν ο πρέσβης του Καναδά Φίλιπ Σόμερβιλ. ο Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου Χρήστος
Λάζος, ο διευθυντής της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας
Γιάννης Βλαστάρης, ο διευθυντής ειδήσεων της ΝΕΤ Παύλος Αλέπης και ο συγγραφέας
Φώντας Λάδης.
Απόσπασμα από το βιβλίο ερμήνευσε η σκηνοθέτης του Εθνικού
Θεάτρου Νικαίτη Κοντούρη, ενώ η δημοσιογράφος Ειρήνη Νικολοπούλου
παρουσίασε τη βραδιά και τους προσκεκλημένους διαβάζοντας ένα σημείωμα του
πρώην Αρχιεπισκόπου Αμερικής Σπυρίδωνος.
Παρόντες ήταν μεταξύ άλλων ο
Μητροπολίτης Κοζάνης Αμβρόσιος, ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών
αρχιμανδρίτης Σεραφείμ, ο Γεράσιμος
Βανδώρος, ο βουλευτής Πέτρος Κουναλάκης, ο δημοφιλής ηθοποιός Αλέξης
Γεωργούλης και άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι.
Μήνυμα του υπουργού Πολιτισμού Ευάγγελου
Βενιζέλου που απουσίαζε στη Θεσσαλονίκη για την έναρξη της Ελληνιάδας,
μετέφερε ο Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, Χρήστος
Λάζος.
«Τίποτα δεν μπορεί να είναι οικουμενικό εάν δεν είναι, σε τοπικό
και προσωπικό επίπεδο, αυθεντικό», αναφέρει μεταξύ άλλων στο μήνυμά του ο Βενιζέλος. «Εάν δεν εκφράζει μία συγκεκριμένη εμπειρία, που στη
συνέχεια μετατρέπεται, με πιο αφηρημένη μορφή, σ' ένα αφηγηματικό λόγο.
Και αυτό το σέβεται η Ιουστίνη Φραγκούλη με ένα τρόπο ο οποίος είναι
υποδειγματικός, γιατί δεν υποδύεται την συγγραφέα επεξεργαζόμενη μία ιδέα
χωρίς χαρακτήρα και χωρίς χαρακτηριστικά, αλλά ασχολείται με πραγματικούς,
χειροπιαστούς ανθρώπους, ασχολείται με τα μεγάλα προβλήματα, θα έλεγα τα
αρχετυπικά προβλήματα που βασανίζουν την ψυχή και τη σκέψη όλων μας. Και
έτσι το βιβλίο της λειτουργεί ως εξομολόγηση αλλά ταυτόχρονα και ως
καθρέφτης, μέσα στον οποίο ο καθένας μπορεί να βρει αυτόν τον πυρήνα της
αγωνίας του και ταυτόχρονα τον πυρήνα της ελπίδας του, γιατί κάθε τι το
οποίο είναι γνήσιο και κάθε τι που είναι τρυφερό και ανθρώπινο είναι
ταυτόχρονα και αισιόδοξο. Και πιστεύω ότι αυτό είναι τελικά το συγγραφικό
μήνυμα της Ιουστίνης Φραγκούλη».
Το μυθιστόρημα «Πετάει, πετάει το σύννεφο» σκιαγραφεί τη ζωή ενός απλού ανθρώπου με φόντο
την Ελλάδα και την Ευρώπη του 20ού αιώνα. Πρόκειται για ένα βιβλίο που
«παίζει» με την μεταλλασσόμενη πραγματικότητα της νεώτερης
Ελλάδας προσωποποιώντας την ιστορία της.
Ο Κωστάγγελος
Αργυρίου γεννιέται στη Λευκάδα. Ομως, τα όνειρά του στην
πρώιμη νιότη τον πάνε στην Αμέρικα. Λίγους μήνες μετά την
άφιξή του στη γή της επαγγελίας η πατρίδα τον καλεί στον αγώνα
για την απελευθέρωσή της.
Ντύνεται στρατιώτης για τη
Μεγάλη ιδέα, μικρότερη από το όραμά του, όπως θα αποδειχτεί.
Επί οχτώ χρόνια στο μέτωπο των Βαλκανικών, του Α' Παγκοσμίου
πολέμου, της Μικρασιατικής εκστρατείας γνωρίζει ανθρώπους και
τόπους διαφορετικούς. Σε μια μικρή ανάπαυλα απο το Χρέος όταν
γυρίζει στο χωριό παντρεύεται την Αρίστη, κοπέλα όμορφη κι
άξια σ’ όλα της.
Με το πέρας της θητείας του
επανακάμπτει στο νησί του, αμφισβητώντας τώρα τις μεγάλες
ιδέες. Ξαναπαίρνει την τσάπα και την αξίνα και γεμίζουν με την
Αρίστη του τον τόπο παιδιά ζώντας την ανεμελιά της
οικογενειακής ευτυχίας. Ο ξαφνικός θάνατος του πρώτου γιού του
τον αποπροσαντολίζει, τον κάνει πολέμιο Θεού και
ανθρώπων.
Η επιστροφή του στα θεία μετά από εναγώνια
πάλη και μέσα μάλιστα από την ιεροσύνη τον οδηγεί σε
καινούριους δρόμους. Μαζί με την πολύτεκνη οικογένειά του
βιώνουν την Κατοχή, τη φτώχεια, την πείνα και τη στέρηση στη
Λευκάδα. Κι όμως εκείνος μέχρι τότε πίστευε πως ήταν
προστατευμένη από τις συμφορές. Ο εμφύλιος του χτυπάει την
πόρτα παίρνοντας την παπαδιά του και μαζί το χαμόγελο της ζωής
του...
Χρόνια μετά, κατασταλαγμένος κι ώριμος
βρίσκεται αντιμέτωπος με τους επιγόνους του και προσπαθεί να
τους διδάξει όσα του έμαθε η ιστορία. Εκείνοι παίζουν ακόμη
μαζί του κι ας τραβήξαν άλλους δρόμους διεστώτες. Και πότε
πότε τον ρωτάνε όπως παλιά: Πετάει, πετάει το σύννεφο;
O Γιάννης Πετσίλας,
δημοσιογράφος, σύμβουλος τύπου της Ελληνικής πρεσβείας στην
Οττάβα, σε μια κριτική προσέγγιση στο νέο έργο της
Ιουστίνης Φραγκούλη, σημειώνει:
«H ζωή σε όλες της τις
εκφάνσεις, η νεώτερη ιστορία της Ελλάδας από τους Βαλκανικούς
πολέμους μέχρι τη μεταπολίτευση, η ανθρώπινη συνθήκη αυτή
καθεαυτή, προβάλλονται σαν κινηματογραφική ταινία στο βιβλίο
'Πετάει, πετάει το σύννεφο', της Ιουστίνης
Φραγκούλη–Αργύρη.
Με γλώσσα απλή, άμεση αλλά και
ταυτόχρονα λυρική, η συγγραφέας σκιαγραφεί τη ζωή και το έργο
ενός Ελληνα από την επαρχία, ιερωμένου αργότερα, μέσα σε οχτώ
δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Ολα τα γεγονότα της εποχής,
που σημάδεψαν την Ελλάδα και την κοινωνία της, ζωντανεύουν
μέσα στις θύμισες του Παπακωστάγγελου, αγρότη, μετανάστη,
πολεμιστή της Μεγάλης Ιδέας, οικογενειάρχη και
ιερωμένου.
Η παντελής έλλειψη βαρύγδουπων ιστορικών και
κοινωνικών αναλύσεων, δίνουν στο βιβλίο μία αμεσότητα και μία
φρεσκάδα, καθώς τα γεγονότα ζωντανεύουν μέσα από την
καθημερινότητα των απλών ανθρώπων, αυτών που είναι οι
πραγματικοί κουβαλητές της ιστορίας και της εξέλιξης της
κοινωνίας.
Η συνεχής εναλλαγή του χώρου και του χρόνου,
όπου συμβαίνουν τα γεγονότα, δεν ξενίζει καθόλου τον
αναγνώστη, καθώς η μνήμη του Παπακωστάγγελου γυρίζει σαν
flash-back και flash-forward μιας εξαίρετης ταινίας.
Η γλώσσα λιτή, καθόλου επιτηδευμένη, διευκολύνει τον αναγνώστη
να διεισδύσει στη ψυχή των χαρακτήρων, να απολαύσει, να
κλάψει, να ταυτισθεί ίσως.
Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, η
Μικρασιατική καταστροφή, οι δύο παγκόσμιες συρράξεις, ο
εμφύλιος, η χούντα και η μεταπολίτευση, εμφανίζονται μέσα από
την επίδραση που έχουν στους ανθρώπους, όπως και ο έρωτας, ο
θάνατος, η πίκρα, η απογοήτευση, η υπερηφάνεια, η ταπεινότητα,
η πίστη, αλλά και η ελληνική φύση και οι μυρωδιές της
καθημερινής ζωής.
Πρόκειται για ένα είδος ελληνικού
μαγικού ρεαλισμού, αντίστοιχου εκείνου των Λουίς Μπόρχες και
Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές.
Η αφήγηση μπορεί να
συνοψιστεί στην εξής φράση του βιβλίου: 'Τα παιδιά τον
κοιτούσαν μέσα στα μάτια. Κρέμονταν από τα χείλη του γιατί ο
Κωστάγγελος είχε το χάρισμα να μεταφέρει τα γεγονότα σε
χρωματιστές εικόνες, σαν να τους έδειχνε καρτ-ποστάλ'».